Nikolai Rimsky-Korsakov
До краев почти земли tot bijna de uiteinden van de aarde,
Люди славу разнесли! hebben de mensen je roem verspreid!
В мире града нет привольней, In heel de wereld is geen vrijere stad,
Государя хлебосольней. noch een gastvrijere vorst.
Славься вечно, светлый царь, Word eeuwig geroemd, stralende tsaar,
Как твой дед, прославлен встарь! zoals je grootvader vanouds beroemd was!
Славься вечно, славься вечно, Word eeuwig geroemd, eeuwig geroemd,
Славься, светлый царь! Word geroemd, stralende tsaar!
Расскажи, как поживаешь? Vertel eens, hoe gaat het met je?
Рать чужую побиваешь? Versla je de legers van de vijand?
Овдовел ты, иль женат? Ben je weduwnaar, of getrouwd?
Много ль вырастил ребят? Heb je veel kinderen grootgebracht?
Есть кому принять державу, Is er iemand om het rijk over te nemen,
Поддержать отцову славу? om de roem van zijn vader hoog te houden?
Ах, могучий князь Гвидон, Ach, machtige prins Gvidon,
Повелитель сих сторон! heerser over deze streken!
Знал и я, бывало, радость, Ook ik kende ooit vreugde,
Ведал ласки женской сладость, kende de zoetheid van een vrouwenliefkozing,
Наградил нас бог женой, God schonk ons een echtgenote,
Не сыскать другой такой. geen andere als zij was te vinden.
Речи тихо ворковала, Zacht koerde zij haar woorden,
Очи долу опускала, sloeg haar ogen ingetogen neer,
И румяна, и бела, zowel blozend als blank,
И обычаем мила. en lieflijk van aard.
Думал я, коль будут дети, Ik dacht, als er kinderen komen,
Нет царя славней на свете; dan was er geen roemrijker tsaar ter wereld;
И душа мы в душу с ней En ziel aan ziel met haar
Жили ровно двадцать дней. leefden we precies twintig dagen.
Шёл в поход, не так её оставил, Ik trok ten strijde, maar niet onbeschut liet ik haar achter,
Сто бояр, тьму челяди приставил, honderd bojaren, een schare dienaren stelde ik aan,
Чтоб ни в чём ей не было отказу, opdat haar niets geweigerd zou worden,
Берегли б царицу пуще глазу. en de tsarina behoeden als hun oogappel.
Ах, Гвидон! Мой нрав бедовый, Ach, Gvidon! Mijn roekeloze aard,
И в сердцах на всё готовый! in drift tot alles in staat!
Сам жену я не сберёг, Zelf heb ik mijn vrouw niet beschermd,
На погибель сам обрёк, сам, сам обрёк. Zelf doemde ik haar ten ondergang, ik, ik doemde haar.
Каждый день я, каждый день я в этом каюсь, Elke dag, elke dag heb ik hier berouw van,
Долгу ночь с тоской я, долгу ночь я маюсь, de lange nacht in kommer, de lange nacht kwel ik mij,
Но былого не вернёшь, maar het verleden keert niet terug,
Но былого, но былого не вернёшь, maar het verleden, maar het verleden keert niet terug,
Хоть слезами, хоть слезами изойдёшь! al zou je in tranen, al zou je in tranen wegkwijnen!
Государь мой, вытри слёзы! Mijn vorst, droog je tranen!
Ведь бывают в жизни грозы, Want het leven kent zijn stormen,
Наведут ночную тень, ze brengen de schaduw van de nacht,
А пройдут, и снова день. maar ze trekken voorbij, en weer is het dag.
Прослезился, что ребёнок! In tranen uitgebarsten, net een kind!
Право, точно из пелёнок! Echt waar, alsof hij zo uit de luiers komt!
Неужель не видишь сам, Zie je het werkelijk zelf niet,
Что с тобой и стыд и срам? dat het met jou een schande en een schmaad is?
А теперь не было б худо En nu zou het geen kwaad kunnen
Посмотреть твои три чуда. om je drie wonderen te aanschouwen.
Только очень не дивись, Verbaas je alleen niet al te zeer,
Посмотри да отвернись. kijk even en wend je dan af.
Не в саду, не в огороде, Niet in een boomgaard, niet in een moestuin,
А в кремле при всём народе maar in het kremlin, voor al het volk,
Белка песенки поёт, zingt een eekhoorn zijn liedjes,
Золотой орех грызёт. en knaagt aan een gouden noot.
Изумруд гребут лопатой, Smaragden worden bij de schep opgehoopt,
Дьяк приставлен бородатый een baardige klerk is aangesteld
Строгий счёт орехам весть: om streng de noten te tellen:
Князю прибыль, белке честь. winst voor de prins, eer voor de eekhoorn.
Это что ещё покуда! Dit is nog niets!
Впереди вот будет чудо. Het echte wonder komt nog.
Много в свете я видал, Veel heb ik in de wereld gezien,
А того не ожидал. maar dit had ik niet verwacht.
Лебедь нас сюда послала, De Zwaan heeft ons hierheen gezonden,
Ежедневно заказала ze gebood ons, elke dag,
Выходить из волн морских om uit de golven van de zee op te rijzen
И идти вдоль стен градских. en langs de stadsmuren te gaan.
А теперь пора нам в море, En nu is het tijd voor ons om naar zee te gaan,
Тесно нам в земном просторе, de aardse ruimte is ons te benauwd,
Душен воздух нам земли; de lucht van het land is ons verstikkend;
Город весь мы обошли. we hebben de hele stad rondgegaan.
Это что ещё покуда! Dit is nog niets!
Впереди вот будет чудо. Het echte wonder komt nog.
Много в жизни я видал, Veel heb ik in mijn leven gezien,
А того не ожидал. maar dit had ik niet verwacht.
Разгадай загадку, царь, Los het raadsel op, tsaar,
Всех мудрейший государь. wijste vorst van allen.
Для живых чудес Voor levende wonderen
Я сошла с небес daalde ik neer uit de hemel
И живу незримо en leef ongezien
В милых мне сердцах. in de harten die mij dierbaar zijn.
Светел им со мной Helder is voor hen, met mij,
Жеребий земной, hun aardse lot,
Горе сладко в песне, verdriet is zoet in een lied,
В сказке мил и страх. in een sprookje is zelfs angst lieflijk.
Солнце им ясней, De zon schijnt voor hen helderder,
Вешний цвет красней, de lentebloesem is fraaier,
Говор волн понятен, het gemurmel van de golven is hun verstaanbaar,
Птичья речь в лесах. evenals de vogeltaal in de bossen.
Сладку речь-то говорит, Wat spreekt zij toch zoete woorden,
Словно реченька журчит. alsof een beekje murmelt.
Молвить можно справедливо: Men mag terecht zeggen:
Это диво - диво так уж диво. Dit is een wonder - waarlijk een wonder!
Много я чудес видал, Vele wonderen heb ik gezien,
А такого не встречал! maar zo een ben ik nooit tegengekomen!
Хоть темна её загадка, Al is haar raadsel duister,
А уж слушать больно сладко. toch is het pijnlijk zoet om aan te horen.
Коль волшебница ты впрямь, Als je werkelijk een tovenares bent,
Сделай так на зло судьбам, doe dit dan het lot ten spijt,
Чтоб царица здесь живою dat de tsarina, hier en levend,
Стала вновь передо мною? weer voor mij zou staan?
Ах, дар чудес царевне дан, Ach, de gave der wonderen is de prinses gegeven,
Взглянь, взглянь на терем Царь Салтан! Kijk, kijk naar de kamer, tsaar Saltan!
Что я вижу? Что такое? Wat zie ik? Wat is dit?
Тише, тише, ретивое! Stil, stil, mijn onstuimig hart!
Как так? Дух мой занялся, Hoe kan dat? Mijn adem stokt,
Свет слезою залился. het licht is in tranen vervaagd.
Солнце теплится ясное, De heldere zon gloeit warm,
Пора, время ненастное de tijd van onstuimig weer
Обошлось. is voorbij.
Снова жизнь начинается, Het leven begint opnieuw,
Полно по свету маяться genoeg gezworven door de wereld in kwelling,
С милым врозь. gescheiden van mijn geliefde.
Где ж, скажи, твоё дитя? Maar waar, zeg me, is je kind?
Мой родимый, это я! Mijn eigen vader, dat ben ik!
Я своё сдержала слово; Ik heb mijn woord gehouden;
Видишь, витязя какого, zie wat voor ridder,
Удальца-богатыря wat een dappere, machtige held
Я вскормила для царя. ik voor de tsaar heb grootgebracht.
Ты своё сдержала слово; Jij hebt je woord gehouden;
Видишь, витязя какого, zie wat voor ridder,
Удальца-богатыря wat een dappere, machtige held
Ты вскормила для царя. jij voor de tsaar hebt grootgebracht.
Дни расправы знать, настали, De dagen van afrekening, zo lijkt het, zijn gekomen,
Поминайте ж нас, как звали. gedenk ons dan, zoals we heetten.
Царь наш, батюшка родной! Onze tsaar, onze eigen lieve vader!
Нет вины на нас с сестрой: Geen schuld rust op mij en mijn zuster:
Это всё ведь Бабариха want het was allemaal Babaricha
Подучила нас на лихо, die ons tot het kwaad aanzette,
Как украсть из сумки весть, hoe het bericht uit de tas te stelen,
Дать гонцу другую свезть. en de bode een andere mee te geven.
Хоть за сердце ваше злое Al verdienen jullie voor je boze harten
Казни стоите все трое, alle drie de doodstraf,
Но для радости такой maar omwille van zo'n grote vreugde
Отпускаем вас домой. laten we jullie naar huis gaan.
Без проделки хитрой вашей Zonder jullie sluwe streek,
Не бывать бы свадьбе нашей. zou onze bruiloft er nooit zijn geweest.
А теперь затеем пир, En laten we nu een feest aanrichten,
Пир на весь крещёный мир. een feest voor heel de christenwereld.
Ай! Ай! Ai! Ai!
Ай да Лебедь! дай ей, боже, Ach, wat een Zwaan! Geef haar, o God,
Что и нам, веселье тоже! dezelfde vreugde die zij ook ons schenkt!
Видно, знал наш славный князь, Onze roemrijke prins wist klaarblijkelijk
Где невесту взять, женясь. waar hij een bruid moest vinden toen hij trouwde.
То-то Лебедь за морем Voorwaar, de Zwaan, over de zee,
Весело жила, leefde vrolijk,
Горюшка не ведала, kende geen sprankje verdriet,
Дом не стерегла. en hoedde geen huis.
А теперь приходится Maar nu moet zij
В тереме засесть, zich in de vrouwenkamer vestigen,
Три работы трудные want drie zware taken
Для хозяйки есть. wachten de vrouw des huizes.
Три работы для хозяйки есть. Drie taken wachten de vrouw des huizes.
Ай! Ай!... Ai! Ai!...
Вот домой вернусь, Straks keer ik naar huis terug,
Нашим похвалюсь: en poch ik bij de mijnen:
На пиру-де был, Ik was op het feest, zeggen ze,
Мёд да пиво пил. en mede en bier heb ik gedronken.
Славный был бы мёд, De mede zou voortreffelijk zijn,
Только в рот нейдёт, alleen wil het de mond niet in,
Мимо все течёт по усам. het loopt er allemaal langs, over de snor.
Славный был бы мёд, De mede zou voortreffelijk zijn,
Только в рот нейдёт. alleen wil het de mond niet in.
Ай да мёд! Царя Салтана Ach, wat een mede! Tsaar Saltan
Мы уложим спать в полпьяна, leggen we halfdronken te bed,
А доселе Царь Салтан, want tot nu toe is tsaar Saltan,
Как ни пил, всё не был пьян. hoeveel hij ook dronk, nooit dronken geweest.
Ей работа первая - Haar eerste taak -
Мужа приласкать, haar man te liefkozen,
А другая трудная - en de tweede, een zware -
Детушек качать, de kleintjes te wiegen,
Третья непосильная - de derde, ondraaglijk zwaar -
Нас гостей встречать, ons gasten te ontvangen,
Нам пониже кланяться, voor ons nog dieper te buigen,
Слаще угощать. en ons des te gulziger te onthalen.
Нас гостей, угощать нас. ons gasten, ons goed te onthalen.
Ай! Ай!... Ai! Ai!...
Вот домой вернусь, Straks keer ik naar huis terug,
За рассказ примусь, en begin ik aan mijn verhaal,
А коль стану лгать, en mocht ik gaan liegen,
Чур, не сметь мешать. let wel, je mag me niet onderbreken.
Знайте, в сказке ложь, Weet, in een sprookje schuilt een leugen,
Всё одно и то ж, telkens een en hetzelfde,
Что густая рожь по полям. als dichte rogge over de velden.
Эх, никто с начала мира Ach, niemand sinds het begin der wereld
Не видал такого пира! heeft ooit zo'n feest gezien!
Ну, теперь уж сказка вся: Welnu, nu is het sprookje uit:
Дальше сказывать нельзя! verder vertellen mag niet!
Да! Ja!