Pyotr Ilyich Tchaikovsky
Кручинна всё, родная! Nog altijd in droefenis, lieve moeder!
Полно, брось кручину во дремучий тёмный лес. Genoeg, werp je verdriet in het dichte donkere woud.
Пускай следов её Жемчужный ищет! Laat Zjemtsjoezjny er maar de sporen van zoeken!
Никто как бог... Niemand dan God...
И вот тебе на первый случай. En hier, voor jou, om mee te beginnen.
Откуда? Waar komt dat vandaan?
Он послал, кто ж больше! Hij heeft het gestuurd, wie anders!
Да с неба, дитятко, дождь серебром не падает! Maar uit de hemel valt geen regen van zilver, mijn kind!
Слыхала ль ты когда Heb je ooit gehoord
О молодом Басманове, van de jonge Basmanov,
Что кравчим у самого царя? die schenker is bij de tsaar zelf?
Слыхала! Он любимец царский; Dat heb ik gehoord! Hij is de gunsteling van de tsaar;
Одежду носит с одного плеча Hij draagt gewaden van dezelfde schouder als de tsaar
И из одной с ним чаши пьёт. en drinkt met hem uit dezelfde beker.
Да под одеждой этой, парчевою, Maar onder dat brokaten gewaad,
Греха, греха схоронено, не сместь ligt zonde op zonde verborgen, niet weg te vegen
Метлой кромешников. Да в этой чаше met de bezems van de oprichniki. En in die beker
Намешано слёз больше, чем вина! zijn meer tranen gemengd dan wijn!
Не взял ли от кого из них? О боже! Heb je het soms van een van hen aangenomen? O God!
Кровь, кровь на этих деньгах запеклась! Bloed, bloed is op dit geld opgedroogd!
Разве слезами матерей они омыты! Het is toch gewassen in de tranen van moeders!
Да! от него я взял. Ja! Van hem heb ik het aangenomen.
Отдай скорей! Geef het meteen terug!
Родная, слушай: Lieve moeder, luister:
Басманов мне клянётся, что отец Basmanov zweert mij dat zijn vader
Ему их дал, как воевали вместе! het hem gaf, toen zij samen ten strijde trokken!
Поверил клятве я, поверил. Ik geloofde zijn eed, ik geloofde hem.
Ну, если так, возьму, возьму! Welnu, als het zo zit, neem ik het aan, neem ik het aan!
Снега белей, солнца светлей, Witter dan sneeuw, helderder dan de zon,
Ярче небес лазурных, stralender dan de azuren hemelen,
Крепче скалы меж бурных волн vaster dan een rots te midden van woeste golven,
Будь, мой сын! wees zo, mijn zoon!
Молю, успокой отцовский прах Ik smeek je, geef rust aan het stoffelijk overschot van je vader
В могиле сырой! in het vochtige graf!
Снега белей, солнца светлей, Witter dan sneeuw, helderder dan de zon,
Ярче небес лазурных, stralender dan de azuren hemelen,
Крепче скалы меж бурных волн, vaster dan een rots te midden van woeste golven,
О, будь, мой сын. o, wees zo, mijn zoon.
Молю, успокой ты прах отца Ik smeek je, geef rust aan het stoffelijk overschot van je vader
В могиле сырой. in het vochtige graf.
Матушка рóдная, Lieve moeder van mij,
Смою кровавую обиду, Ik zal het bloedige onrecht wegwassen,
Я честью отца помяну. Ik zal mijn vader in ere gedenken.
Ах! не слези же очей, разгони же тоску; Ach! Laat je ogen niet wenen, verdrijf je verdriet;
Спокойна будь. Wees gerust.
Тернист мой путь, но правды я добьюсь. Mijn weg is met doornen bezaaid, maar ik zal de waarheid bereiken.
Спокойна будь; Wees gerust;
Да, добьюсь я правды, Ja, ik zal de waarheid bereiken,
Спокойна, спокойна будь! Wees gerust, wees gerust!
Ярче небес лазурных, stralender dan de azuren hemelen,
Крепче скалы меж бурных волн vaster dan een rots te midden van woeste golven,
О, будь, мой сын, будь, мой сын. o, wees zo, mijn zoon, wees zo, mijn zoon.
Будь твёрд, мой сын, Wees standvastig, mijn zoon,
Твёрд, как скала, будь, мой сын, vast als een rots, wees zo, mijn zoon,
Мой сын, мой милый сын. mijn zoon, mijn lieve zoon.
Удал Басманов: Basmanov is een stoutmoedige durfal:
Вино и разные потехи любит; hij houdt van wijn en van allerlei vermaak;
Но не в укор такому молодцу такая быль. maar dat valt zo'n flinke kerel niet te verwijten.
Он брат крестовый мне; Hij is mijn gezworen broeder;
В кровавых сечах шлем его всегда in bloedige veldslagen was zijn helm altijd
Защитником мне был. een schild voor mij.
Он брат тебе в кровавых сечах, Hij is je broeder in bloedige veldslagen,
А здесь, в стране родной, maar hier, in ons vaderland,
Ты не братайся с ним; maak van hem geen broeder;
Помутит душу, приучит к крови, hij zal je ziel vertroebelen, je aan bloed gewennen,
Долго ль до греха, en de zonde ligt altijd op de loer,
Пожалуй, он тебя в опричники введёт. voor je het weet sleept hij je nog mee de oprichniki in.
Родная, полно, успокойся! Слёз твоих Lieve moeder, genoeg, kom tot rust! Jouw tranen
Я видеть не могу; kan ik niet aanzien;
Твоей я воли не преступлю... ik zal tegen jouw wil niet ingaan...
Но обмануть я должен родимую, не то обиды Maar ik moet mijn lieve moeder bedriegen, anders is het onrecht
Не оторвать от сердца, как змеи. niet van mijn hart te rukken, als een slang.
Прощай же, матушка, иду суда искать. Vaarwel dan, moeder, ik ga gerechtigheid zoeken.
Добьюсь я правды, иль убежим Ik zal de waarheid bereiken, of wij vluchten
С тобою в лес дремучий от людей. samen het dichte woud in, weg van alle mensen.
Милый сын, ты меня, одинокую, Lieve zoon, verlaat mij niet, eenzaam als ik ben,
В горькой доле моей не покидай. in mijn bittere lot, laat mij niet in de steek.
Грустно дни свои влачу я, Treurig sleep ik mijn dagen voort,
Тяжко жить мне без тебя. het valt mij zwaar te leven zonder jou.
Нас недаром бог карает. Niet voor niets straft God ons.
Стерпим горе, стерпим стыд; Wij zullen het leed dragen, wij zullen de schande dragen;
Перед злобою людскою Voor de boosaardigheid van de mensen
Он смиряться нам велит. gebiedt Hij ons ons te buigen.
Сердце во мне замирает и бьётся, Mijn hart in mij verstilt en bonst,
Страхом объята душа. mijn ziel is door angst bevangen.
Голос из гроба к мщенью взывает, Een stem uit het graf roept om wraak,
Носится образ отца. het beeld van mijn vader zweeft voor mij.
Нас за то и бог карает, Het is daarom dat God ons straft,
Стерпим горе, стерпим стыд. Wij zullen het leed dragen, wij zullen de schande dragen.
Перед злобою людскою Voor de boosaardigheid van de mensen
Он смириться нам велит. gebiedt Hij ons ons te buigen.
Сердце, сердце бьётся, Mijn hart, mijn hart bonst,
Замирает в груди; het verstilt in mijn borst;
Голос к мщенью из гроба взывает... Een stem uit het graf roept om wraak...
Праха родного мать мне дороже, Mijn moeder is mij dierbaarder dan mijn vaders dierbare stof,
Счастья, богатства, любви! dan geluk, dan rijkdom, dan liefde!
О! научи меня, сильный боже, O! Leer mij, machtige God,
Правду твою соблюсти. om uw waarheid te bewaren.
Нас недаром бог карает. Niet voor niets straft God ons.
Отчий покой мне дороже De rust van mijn vader is mij dierbaarder
Стерпим горе, стерпим стыд. Wij zullen het leed dragen, wij zullen de schande dragen.
Счастья, богатства, любви. dan geluk, dan rijkdom, dan liefde.
О! научи, научи меня, сильный боже, O! Leer mij, leer mij, machtige God,
Правду твою соблюсти. om uw waarheid te bewaren.
Горько мне, я слезами горючими Ik ben vol verdriet, met brandende tranen
Плачу ночи все и дни. ween ik alle nachten en dagen.
Мне милее смерть разлуки, De dood is mij liever dan het afscheid,
Милый сын, не уходи! lieve zoon, ga niet weg!
Нас недаром бог карает. Niet voor niets straft God ons.
Стерпим горе, стерпим, стерпим стыд! Wij zullen het leed dragen, wij zullen, wij zullen de schande dragen!
Да, вместе стерпим стыд. Ja, samen zullen wij de schande dragen.
Перед злобою людскою Voor de boosaardigheid van de mensen
Он смириться нам велит, gebiedt Hij ons ons te buigen,
Велит смириться нам, нам велит! Hij gebiedt ons ons te buigen, dat gebiedt Hij ons!
Праха родного мать мне дороже, Mijn moeder is mij dierbaarder dan mijn vaders dierbare stof,
Счастья, богатства, любви. dan geluk, dan rijkdom, dan liefde.
О! научи меня, боже, O! Leer mij, God,
О, научи меня, сильный боже, O, leer mij, machtige God,
Правду твою соблюсти научи! Leer mij om uw waarheid te bewaren!
Ненáдолго, родимая, прощаюсь... Slechts voor korte tijd, lieve moeder, neem ik afscheid...
Иду, куда мне долг велит! Ik ga waarheen mijn plicht mij gebiedt!
Иди, иди! Ga dan, ga!
Благословенье матери родной Moge de zegen van je eigen moeder
Да будет над тобой, сын милый! over je rusten, lieve zoon!
Ты береги себя от зла и бед; Behoed jezelf voor kwaad en onheil;
Не посрами отцовской чести. maak de eer van je vader niet te schande.
Покойна будь, добьюсь я правды, Wees gerust, ik zal de waarheid bereiken,
Я за отца отмщу; мне честь его Ik zal mijn vader wreken; zijn eer is mij
Дороже всех сокровищ... dierbaarder dan alle schatten...
Ну, прощай же, прощай же, матушка! Welnu, vaarwel dan, vaarwel dan, moeder!
Не забывай завет последний: Vergeet mijn laatste vermaning niet:
Ты берегись от зла и бед. wees op je hoede voor kwaad en onheil.
Ты не круши себя, родная, Kwel jezelf niet, lieve moeder,
Я возвращу тебе покой. Ik zal je je rust teruggeven.
Ну, Бог с тобой... Welnu, God zij met je...
Родная прости, прости! Lieve moeder, vaarwel, vaarwel!
Прости, прости! Vaarwel, vaarwel!