Modest Mussorgsky
Жила кума, слыла кума, Er leefde een gevrouw, een gevrouw van naam,
А слыла кума недотрогой, en de gevrouw gold als een preutse,
Что слыла ль кума убогой. en de gevrouw gold als een arm dingetje.
Вот кум прознал, вот кум понял, Toen kreeg de gevent het door, toen begreep de gevent
Как к куме бы подступить, hoe hij de gevrouw kon benaderen,
Чем куме бы досадить. hoe hij haar kon dwarszitten.
И кум пошёл, и кум нашёл... En de gevent ging op pad, en de gevent vond zijn weg...
Что б это на Москве такое приключилось? Wat zou hier in Moskou gebeurd kunnen zijn?
Вот-то, братцы, крепко столбушек сложили! Kijk nou, jongens, ze hebben hier een stevig paaltje neergezet!
Экой гриб повытянуло за ночь! Wat een paddenstoel is er over nacht opgeschoten!
Стойте, братцы, стойте; уж вот-то диво, право; Wacht, jongens, wacht; dat is me toch een wonder, echt waar;
столбушек-то с надписом, право слово, с надписом! het paaltje heeft een opschrift, op mijn woord, een opschrift!
Братцы, стойте, надпись! Jongens, wacht, een opschrift!
Тут-ко надпись есть! Hier staat een opschrift!
На столбе-то, братцы, надпись! Op de paal, jongens, een opschrift!
Ай, прознать бы любо... Ach, het zou fijn zijn om te weten wat er staat...
Кто б казал нам, что тут? Wie zou ons vertellen wat hier staat?
Что тут писано? Кто, робятушки, кто грамотный? Wat staat hier geschreven? Wie, jongens, wie kan lezen?
Куси-ко локоть, парни! Bijt maar in je elleboog, kerels!
Мы неграмотны. Wij kunnen niet lezen.
Кто б читал нам, что тут писано? Wie zou ons voorlezen wat hier staat?
Да нету грамотных. Maar er is niemand die kan lezen.
Нету грамотных. Niemand die kan lezen.
Нету. Niemand.
Как же так? Hoe kan dat nou?
Вовсе нету. Helemaal niemand.
Вот-то деревенщина: дура дурой! Wat een boerenpummels: dom als het achtereind van een varken!
Подьячий-то на что? Waar is de klerk dan voor?
Стойте, черти! Он от властей поставлен. Hou op, duivels! Hij is aangesteld door de overheid.
Он от властей, ребята. Hij komt van de overheid, jongens.
Что ж, что от властей? Nou en, of hij van de overheid komt?
Ну, да как-то боязно. Nou ja, maar het is toch een beetje eng.
Что за боязно? А ну-ка, с почестью да чинно Wat, eng? Vooruit dan, netjes en met gepaste eerbied
подходи, ребята! kom erbij, jongens!
А мы с почётом, да и с почестью, во всём, En wij, met alle achting en eerbied, in alles,
как по уставу надо. precies zoals het voorschrift het wil.
Не быть бы беде какой аль худу! Laat er maar geen onheil of kwaad van komen!
Не быть бы худу! Laat er maar geen kwaad van komen!
Добрый человек... Beste man...
Кажи нам, милый... Zeg het ons, beste...
Что тут написано? Wat staat hier geschreven?
Ась?... Hè?...
Что тут-ко писано? Wat staat hier geschreven?
Избу строил с краю, ничего не знаю. Mijn hut staat aan de rand, ik weet van niets.
Да ты, друг, не сторожься. Kom op, vriend, doe niet zo schichtig.
Ведь мы народ как есть убогой. Wij zijn immers door en door arm volk.
Ась?... Коли гол как сокол, так подьячего не для чего. Hè?... Als je zo arm bent als een kerkmuis, dan heb je geen klerk nodig.
Робята, взятку, взятку нудит. Jongens, hij is uit op een steekpenning, een steekpenning.
Ну, да с нас-то взятки гладки, не наживётся, дьявол. Nou, bij ons valt er niks te halen, de duivel wordt er niet rijk van.
Все ж, робята, знать бы надо, что там на столбе за надпись. Toch, jongens, we zouden moeten weten wat voor opschrift er op die paal staat.
Вот что, братцы: взымем! Weet je wat, jongens: we grijpen hem!
Взымем! We grijpen hem!
Кого? Wie?
Подьячего да с будкой взымем, к столбу его: We grijpen de klerk, hokje en al, en sleuren hem naar de paal:
читай нам надпись! lees ons het opschrift voor!
Ой, любо-то! Подьячего да с будкой взымем! O, wat een lol! We grijpen de klerk, hokje en al!
Взымем, братцы, с будкой, да к столбу потянем! We grijpen hem, jongens, hokje en al, en sleuren hem naar de paal!
На тягостях на наших, да к столбу! Op onze eigen schouders, en op naar de paal!
А коли так: затянем про подьячего. Ой-ли, братцы! En als het zo zit: laten we een liedje over de klerk inzetten. Hé daar, jongens!
Ой! Hé!
Жил да был подьячий семьдесят годов. Er leefde eens een klerk, zeventig jaar oud.
Нажил он, подьячий, сотни две грехов. Hij had bij elkaar gegraaid, die klerk, een paar honderd zonden.
Ставил он избушку с краю от села. Hij zette zijn hutje aan de rand van het dorp.
Ахти!... Ахти!... Православные! Wee!... Wee!... Rechtgelovige christenen!
Душат, режут, ахти!... Помогите! Ze wurgen me, ze steken me, wee!... Help!
Много в той избушке схоронил он зла. Heel wat kwaad had hij in dat hutje verstopt.
Сняли ту избушку, сняли, понесли. Ze tilden dat hutje op, tilden het op, droegen het weg.
Кланялись подьячему в пояс до земли. Ze bogen voor de klerk diep, tot aan de grond.
Уж ты потешь нас, уж ты нас пожалуй: Kom toch, doe ons een plezier, wees zo goed:
Ты укажи нам, изволь, чего не знаем. Wees zo vriendelijk ons te wijzen wat wij niet weten.
Отказал подьячий. De klerk weigerde.
Взятки захотелось. Hij had trek in een steekpenning.
Тут робята принялися за избушку, Toen togen de jongens aan het hutje,
Ой, пòчали таскать тесовую-то крышу. O, ze begonnen het plankendak eraf te trekken.
Стойте, стойте, окаянные! Что вы это, сущие разбойники, Hou op, hou op, verdoemden! Wat doen jullie nou, jullie regelrechte rovers,
что вы тут затеяли?... Прочту вам... прочту... слышите! wat hebben jullie hier op touw gezet?... Ik lees het jullie voor... ik lees het... horen jullie!
Брось, робята! Stop ermee, jongens!
Что ж ты ортачился, любезный? Waarom hield je je poot stijf, beste man?
С чего теснить-то нас задумал? Wat haalde je je in het hoofd om ons te koeioneren?
К тебе с почётом, а ты ровно что приказный, не по разуму. Wij komen netjes naar je toe, en jij doet net als een of andere ambtenaartje, tegen alle rede in.
Как бы, мол, деньгу сорвать-то с братии. Alleen maar uit op, zogezegd, een centje afpersen van het gilde.
Вот что! Вам бы только подати не платить, Dat is het! Het enige wat jullie willen is geen belasting betalen,
любо вам, гульливеньким, без заботы жить. jullie vinden het fijn, pretmakers, om zonder zorgen te leven.
Ну ладно! Nou, goed dan!
Читай-ко надпись! Lees dan dat opschrift voor!
Господи!... от стрельцов лихих оборони! Heer!... bescherm mij tegen de woeste strelitsen!
Что ж ты? Nou, wat is er?
Что ж ты? Nou, wat is er?
Что ж не чтёшь? Waarom lees je niet?
Что мне делать? Wat moet ik nu doen?
Читай нам надпись! Lees ons het opschrift voor!
Мудрено, нешто, писано. Het is nogal ingewikkeld geschreven, snap je.
Господи!... пришла... пришла моя смертушка!... Heer!... daar is ze... daar is mijn doodsuur!...
Эй, брат, с нами не шути! Hé, broer, drijf geen spot met ons!
На проволочках нас-то не подденешь. Met je getreuzel pak je ons niet beet.
Тоже ведь прикинулся. Moet je zien hoe hij zich aanstelt.
Нет, шалишь, брат, нет, теперь попался. Nee, geen geintjes, broer, nee, nu heb je je verraden.
Читай нам надпись! Lees ons het opschrift voor!
Православные, страшны казни стрелецкие, Rechtgelovige christenen, vreselijk zijn de strafgerichten der strelitsen,
неутомима ярость их лютая... onvermoeibaar is hun woeste razernij...
Нам-то что? Читай! Wat kan ons dat schelen? Lees verder!
Так пропадай моя головушка! Dan maar verloren, mijn arme hoofd!
"Изволением божьим за нас, великих государей, "Bij Gods wil, ten behoeve van ons, de grote vorsten,
надворные пехоты полков московских, het hofvoetvolk van de Moskouse regimenten,
и пушкари, и затинщики, en de kanonniers, en de vestingschutters,
от великих к ним налог, и обид, и от неправды побили..." vanwege de grote lasten, en het onrecht, en de onrechtvaardigheid hun aangedaan, hebben gedood..."
Стрельцы, должно быть. De strelitsen, zal het wezen.
Стрельцы, ведь, значит. De strelitsen dus, betekent dat.
"...Князя Телепню кнутом да в ссылку; "...Vorst Telepnja, de gesel en dan in ballingschap;
князя Ромодановского убили: туркам Чигирин сдал; vorst Romodanovski sloegen ze dood: hij gaf Tsjigirin aan de Turken over;
тож убили думного дьяка Ларионова, сына Василья: -" ook sloegen ze de raadsklerk Larionov dood, de zoon van Vasili: -"
Вот-то звери! Wat een beesten!
"...Ведал гадины отравные на государское здоровье..." "...Hij hield giftig ongedierte tegen de gezondheid van de vorst..."
Ну, это поделом. Nou, die had het verdiend.
"...Ещё бояр побили:" "...Verder sloegen ze bojaren dood:"
Каких бояр? Welke bojaren?
"...Брянцевых..." "...De Brjantsevs..."
Ещё кого? Wie nog meer?
Ещё кого? Wie nog meer?
"...всех Солнцевых". "...alle Solntsevs".
За что, про что? Waarvoor, waarom?
В чём провинились? Waaraan hadden ze zich schuldig gemaakt?
"Чинили денежную и хлебную... передачу всё в перевод, "Zij maakten de geld- en graanleveranties, alles, tot verduistering,
забыв страх божий..." zonder enige vreze Gods..."
Вот оно что. Dus dat is het.
Вот оно что. Dus dat is het.
"А тем, кто словом злым реченных людей: "En wie met een boos woord de genoemde mannen:
надворную пехоту полков московских обзовёт..." het hofvoetvolk van de Moskouse regimenten zal beschimpen..."
Слышь ты! Hoor nou toch!
Слушай, братцы! Luister, jongens!
"и тем... наш... милостивый указ... чинить без всякие пощады". "jegens die... ons... genadige bevel... wordt voltrokken zonder enige genade".
Брешешь!... Врёшь ты это! Je liegt!... Je verzint dit!
Как перед богом, братцы! Zo waar God leeft, jongens!
Господи! Heer!
Настало времечко. De tijd is gekomen.
Ох, ты рòдная матушка Русь, Ach, jij ons eigen lieve Moedertje Rusland,
Нет тебе покоя, нет пути; geen rust is je gegund, geen weg vooruit;
Грудью крепко стала ты за нас, je stond pal voor ons, met de borst vooruit,
Да тебя ж, родимую, гнетут. en toch verdrukken ze je, ons eigen dierbaar land.
Что гнетёт тебя не ворог злой, Want het is geen boze vijand die je verdrukt,
Злой, чужой, непрошенный, geen boze vreemdeling, ongevraagd gekomen,
А гнетут тебя, родимую, maar wie je verdrukken, ons dierbaar land,
Всё твои ж ребята удалые; zijn allemaal je eigen wakkere jongens;
В неурядице, да в правежах, te midden van wanorde en schuldgeseling,
Ты жила, жила, стонала, leefde je voort, leefde je voort, en kreunde,
Кто ж теперь тебя, родимую, Wie zal nu, ons dierbaar land,
Кто утешит, успокоит? wie zal je troosten, wie zal je rust geven?