Modest Mussorgsky
Прошу присесть. Neemt u plaats, alstublieft.
Присесть! Спаси бог!... вот, задача! Plaatsnemen! God sta ons bij!... kijk, een raadsel!
Мы теперь местов лишились. Wij zijn nu onze rangen kwijtgeraakt.
Ты же сам нас уладил, князь, Jij zelf hebt het zo geregeld, vorst,
с холопьем поравнял. je hebt ons met de lijfeigenen gelijkgesteld.
Где ж присесть прикажешь? Waar zou ik dan moeten gaan zitten?
Что ты, князь? Wat bedoel je, vorst?
Тут али ин где, подале на пороге, Hier, of ergens anders, achteraf bij de drempel,
с челядью твоею, со смердами?... tussen jouw bediendenvolk, bij de boeren?...
Не чудно ль это? Is dit niet wonderlijk?
Ты, доблестью и силою богатый, Jij, rijk aan dapperheid en kracht,
ты, властелин стрельцов несокрушимых, jij, heerser over de onverslaanbare strelitsen,
сокрушился о боярские причуды. ben gebroken over de grillen van de bojaren.
Слышь, не труни, Голицин! Hoor eens, spot niet, Golitsyn!
Ты, кичась успехами своими, Jij, pochend op je eigen successen,
нас, и нашу честь, и сановитость ons, en onze eer, en onze waardigheid
предал дьякам на посмеянье. heb je aan de klerken prijsgegeven, tot spot.
Дьякам? Aan de klerken?
Ну, ладно ж, князь, натешился ты вдоволь. Nou goed dan, vorst, je hebt je naar hartenlust vermaakt.
Над кем бы это? Ten koste van wie dan wel?
У татарвы ведь тоже все равны: Bij dat Tatarenvolk is ook iedereen gelijk:
чуть что не так - сейчас башку долой. het minste dat niet deugt - en meteen gaat het hoofd eraf.
Уж не с татар ли ты пример берёшь? Neem je soms een voorbeeld aan de Tataren?
Что? Что с тобой? С ума сошёл... Wat? Wat is er met je? Je bent gek geworden...
опомнись, Хованский! kom tot bezinning, Chovanski!
Ага, забрало! Aha, dat raakte een gevoelige snaar!
Ты посмел Голицыну подставить племя проклятое... Je durfde dat vervloekte gespuis tegen Golitsyn op te zetten...
А впрочем, князь, вы знаете: Maar overigens, vorst, u weet het wel:
горяч я, не в меру вспыльчив... ik ben heetgebakerd, mateloos opvliegend...
ведь так решили в боярской вашей думе. het is immers zo besloten in jullie bojarenraad.
Господь с тобой. Я не решал; без меня решили. De Heer zij met je. Ik heb het niet besloten; het is buiten mij om besloten.
Но место моё, боярское, Maar mijn plaats, mijn bojarenplaats,
я найду и соблюду, наперекор тебе. die zal ik vinden en behouden, jou ten spijt.
Простите нечаянный порыв мой, князь Хованский; Vergeef mijn onbedoelde uitval, vorst Chovanski;
я ваш, доколе вам угодно будет. ik ben de uwe, zolang het u behaagt.
А позволь-ко усомниться, князь. Sta me toe daaraan te twijfelen, vorst.
Просил бы дозволенья докончить речь мою. Ik zou willen vragen mijn betoog te mogen afmaken.
Ну, соизволяем, куда ни шло! Nou, wij geven toestemming, het zij zo!
Быть может, я бояр обидел мерой крутою, но неизбежной; Misschien heb ik de bojaren gekrenkt met een harde maatregel, maar een onvermijdelijke;
только странно мне, что я при этом о вас совсем забыл, alleen vind ik het vreemd dat ik u daarbij volkomen vergeten ben,
князь Хованский, хотя и знал я, что вам завиден был vorst Chovanski, hoewel ik heel goed wist dat u benijdde
боярин тот, что, помните, при царе Алексии, за "место" die bojaar die, weet u nog, onder tsaar Aleksej, om een "plaats"
обиделся гораздо и за трапезой затискался под стол, zo diep beledigd was dat hij zich aan het maal onder de tafel wrong,
горючими слезами обливаясь и хныча, overgoten met bittere tranen en jengelend,
точь в точь наказанный ребёнок. precies als een kind dat gestraft wordt.
Ну, что ты брешешь там! Kom nou, wat klets je daar!
Туда, под стол, тишайший царь велел Daar, onder de tafel, gebood de Allerzachtmoedigste tsaar
боярину совать и мёд, и яства... de bojaar zowel mede als spijzen toe te schuiven...
И ты, князь Хованский, ты владыка всемощный, En jij, vorst Chovanski, jij almachtige heerser,
пред кем вся Москва лежала во прахе, кровью обливаясь, voor wie heel Moskou in het stof lag, druipend van bloed,
ты нигде места не находишь! kunt nergens een plaats voor jezelf vinden!
Довольно, князь! Я выслушивал тебя спокойно, Genoeg, vorst! Ik heb je rustig aangehoord,
я не препятствовал тебе в злоречьи, ik heb je niet onderbroken in je kwaadsprekerij,
выслушай и ты меня, и ты мне не препятствуй. hoor jij nu mij aan, en onderbreek jij mij niet.
Знаешь ли ты, чья кровь во мне? Weet jij wel wiens bloed er in mij stroomt?
Гедимина кровь во мне, вот что, князь; Het bloed van Gediminas stroomt in mij, dat is het, vorst;
и потому кичливости твоей не потерплю я. en daarom zal ik jouw verwaandheid niet dulden.
Чем кичишся? Нет, изволь, скажи мне: Waar pronk je mee? Nee, toe, vertel me:
чем кичишься ты? waar pronk jij dan mee?
Небось, не славным ратным ли походом, Toch zeker niet met een roemrijke veldtocht,
когда полков тьмы темь, без боя, toen je, zonder slag, een leger van talloze regimenten
ты голодом сморил? door honger om liet komen?
Что?... Не тебе судить мои поступки! Wat?... Het is niet aan jou om mijn daden te beoordelen!
Вот те раз! Как бы не так! Kijk eens aan! Vergeet het maar!
Не твоего ума это дело, Dit is niets voor jouw verstand,
слышишь ты! hoor je dat!
Что такое? Wat zeg je daar?