Claudio Monteverdi
di rimover Ottavia Ottavia te verwijderen
dal posto di consorte, van haar plaats als gemalin
e di sposar Poppea. en met Poppea te trouwen.
Signor, nel fondo alla maggior dolcezza Heer, op de bodem van de grootste zoetheid
spesso giace nascosto il pentimento. ligt vaak het berouw verborgen.
Consiglier scellerato è 'l sentimento, Hartstocht is een misdadige raadsman
ch'odia le leggi, e la ragion disprezza. die de wetten haat en de rede veracht.
La legge è per chi serve, e se vogl'io, De wet is voor wie dient, en als ik wil,
posso abolir l'antica e indur le nove; kan ik de oude afschaffen en nieuwe invoeren;
è partito l'impero, è 'l ciel di Giove, de heerschappij is verdeeld: de hemel is van Jupiter,
ma del mondo terren lo scettro è mio. maar de scepter over de aardse wereld is van mij.
Sregolato voler non è volere, Ongebreideld verlangen is geen wil,
ma (dirò con tua pace) egli è furore. maar (ik zeg het met uw welnemen) het is razernij.
La ragione è misura rigorosa De rede is een strenge maatstaf
per chi ubbidisce e non per chi comanda. voor wie gehoorzaamt, niet voor wie beveelt.
Anzi l'irragionevole comando Integendeel, een onredelijk bevel
distrugge l'ubbidienza. vernietigt de gehoorzaamheid.
Lascia i discorsi, io voglio a modo mio. Hou op met praten, ik wil het op mijn manier.
Non irritar il popolo e 'l senato. Prikkel het volk en de senaat niet.
Del senato e del popolo non curo. De senaat en het volk laten mij koud.
Cura almeno te stesso, e la tua fama. Denk dan tenminste aan jezelf en aan je goede naam.
Trarrò la lingua a chi vorrà biasmarmi. Wie mij wil laken, ruk ik de tong uit.
Più muti che farai, più parleranno. Hoe meer je het zwijgen oplegt, hoe meer er zullen spreken.
Ottavia è infrigidita ed infeconda. Ottavia is koud en onvruchtbaar geworden.
Chi ragione non ha, cerca pretesti. Wie geen gelijk heeft, zoekt uitvluchten.
A chi può ciò che vuol, ragion non manca. Wie kan wat hij wil, heeft altijd gelijk.
Manca la sicurezza all'opre ingiuste. Onrechtvaardige daden staan nooit vast.
Sarà sempre più giusto il più potente. De machtigste zal altijd de rechtvaardigste zijn.
Ma chi non sa regnar sempre può meno. Maar wie niet weet te regeren, vermag steeds minder.
La forza è legge in pace... Macht is wet in vrede...
La forza accende gli odi... Macht wekt haat...
...e spada in guerra... ...en zwaard in oorlog...
...e turba il sangue... ...en brengt het bloed in beroering...
...e bisogno non ha della ragione. ...en heeft de rede niet nodig.
La ragione regge gl'uomini e gli dèi. De rede regeert mensen en goden.
Tu mi forzi allo sdegno; al tuo dispetto, Je dwingt me tot woede; jou ten spijt,
e del popol in onta e del senato en het volk en de senaat ten spot,
e d'Ottavia, e del cielo, e dell'abisso, en Ottavia, de hemel en de afgrond ten spijt,
siansi giuste od ingiuste le mie voglie, of mijn verlangens nu rechtvaardig zijn of niet,
oggi Poppea sarà mia moglie! vandaag wordt Poppea mijn vrouw!
Siano innocenti i regi Laten koningen onschuldig zijn,
o s'aggravino sol di colpe illustri; of zich alleen met roemrijke schuld belasten;
s'innocenza si perde, als de onschuld verloren gaat,
perdasi sol per guadagnar i regni, laat ze dan alleen verloren gaan om rijken te winnen,
ch'il peccato commesso want de zonde die begaan wordt
per aggrandir l'impero om het rijk te vergroten,
si assolve da sé stesso; spreekt zichzelf vrij;
ma ch'una femminella abbia possanza maar dat een onbeduidend vrouwtje de macht heeft
di condurti agli errori, je tot dwaling te brengen,
non è colpa da rege o semideo: is geen schuld die een koning of halfgod past:
è un misfatto plebeo. het is een misdaad van het gepeupel.
Levamiti dinnanzi, Ga uit mijn ogen,
maestro impertinente, onbeschaamde leermeester,
filosofo insolente! brutale filosoof!
Il partito peggior sempre sovrasta De slechtste weg krijgt altijd de overhand
quando la forza alla ragion contrasta. wanneer macht zich tegen de rede verzet.